Yapay Zeka Umutları Lokmacı Vibe Olmasın

Yapay zeka (YZ) herkesin hayatına fazla entegre oldu; ev hanımından ceo’suna kadar öven övene bu yüzden gidişatı anlamak adına YZ ile ilgili uzun süredir yazı yazmadım. Konuyu araştırırken bunun Doktora tezi konusu olduğunu fark ettiğim için olabilidiğince kısa ve anlaşılır tutacağım.

Yapay zeka artık sadece “geleceği değiştirecek bir teknoloji” değil, YouTube nişlerinde parlatılan “evden çalışarak dolar kazanma” veya “kod yazmadan SaaS (çok basit tabirler uygulama yapmak) yap, satarken uyu kazan” vaatlerine dönüştü . Bu manzara bize yabancı değil; kripto, NFT ve metaverse balonlarında gördüğümüz pazarlama makinesi, şimdi aynı kitleleri benzer “hızlı zenginleşme” illüzyonlarıyla sosyal medyalarımız doldu taştı.

Öncelikle kazanan var mı tabi ki var (açıklayacağım). Yapay zekayı ne öveceğim ne gömeceğim. Yapay zeka kesinlikle büyük bir fırsat. Ama anlatıldığı gibi “kolay para makinesi” değil. Daha çok Türkiye’de zamanında yaşadığımız lokmacı furyasına benziyor. Bu kadar kolaysa, neden herkes zengin değil? ve neden pazarını paylaşıyor?

Herkes Aynı Şeyi Yapıyorsa

Aslında günlük hayatta gördüğümüz iş yapan bir dükkan varsa yanına hemen 3-5 tane daha aynısından açıp birbirini batırmaya benzetebiliriz. Bir iş modeli çok hızlı yayılıyorsa, Ya gerçekten büyük bir fırsattır ama henüz başındadır, ya da fırsat geçmiş sadece hikayesi kalmıştır.

Yapay zeka tarafında şu an gördüğümüz şey, ikincisine daha yakın. Örneğin Hackers ve Freemius verilerine göre 1000’den fazla küçük yazılım girişimi inceleniyor. İnceleme sonucunda girişimlerin ortalama geliri yaklaşık 500 dolar/ay ve sürdürülebilir devam eden yaşayan girişim başarı oranın %20’nin altında kaldığı ortaya çıkıyor. İşin özeti yani herkes uygulama yapıyor ama çok azı gerçekten para kazanıyor.

Bu sana tanıdık geliyor mu? Lokmacı ve çiğ köfteci analojisi.. Türkiye’de bir dönem çılgınlar gibi açıldı halen bir sürü açık olan var ama  ilk girenler gerçekten iyi kazandı.Sonra aynı sokakta 5 tane aynı dükkandan oldu, kazanmak için maliyetine satışlar yapıldı ve kalite düşürüldü. Sonuç bu malzemeleri satanlar kazandı, nihai ürünü müşteriye ulaştıranlar değil.

Yapaz Zeka Lokmacı Vibe Loading

Bugün yapay zeka tarafında benzer bir durum gelişiyor. Özellikle orta üzeri eğitim seviyesine sahip, belirli bir yaş üzeri için beyaz yaka ve daha düşük yaş için yeni mezunlara; yani yapay zekaya hızlı adapte olabilenlere benzer iş modelleriyle yoğun pazarlama yapılıyor. Örnek olarak;

• Yapay zeka ile kodlama bilmeden uygulama yaz ilk satışını 30 günde yap!
• Yapay zeka ile içerik üret YouTuber ol!
• Yapay zeka ile tasarla Amazon/ETSY’de binlerce tshirt sat!

Sorun şu herkes bunu yaparsa kimler bunu kimler alacak, ve ürünlerin teknik ve hukuki risklerini kimse anlatmıyor, çünkü bunları pazarlayanların bir çoğuda bilmiyor. Açıkçası güncel durumda da kimsede umursamıyor, sorumluluğu kolay olsa herkes Marka olurdu kısmını kimse düşünmüyor.

Asıl Para Nerede Hacım?

Burada işin en ilginç kısmı başlıyor. AI (yapay zeka) ile para kazananlar var. ama çoğu, düşündüğün kişiler değil. Asıl kazananlar altyapı sağlayanla, geliştirenler ve bunu öğretenlerdir.  Örnek olarak sen uygulama yapmaya çalışırken başkası sana “nasıl yapılacağını” satıyor. Birçok AI ve buna bağlı yan kursların fiyatı 500–1000 dolar arasında, ve binlerce kişiye satılıyor. Sence binler kişi aynı dükkanı açarak para kazanabilir mi?

Sorun Yapay Zeka Değil

Burada kritik bir ayrım var, yapay zeka işe yaramıyor demek yanlış olur. Tam tersine, inanılmaz güçlü bir araç.İnsanların sadece iş modeli sanmaları sorunun kendisi, tıpkı kripto tekonlojilerin ne işe yaradığını bilmeden sadece alıp/satmakla benzer sonuca çıkıyor. 

AI sana daha hızlı daha düşük enerji ve maliyetle üretmeyi sağlar ama henüz yaratıcılığı insan kadar değil yani sana doğru ürünü, müşteri fikrini doğrudan senin yardımın olmadan bulamaz.

“Pasif Gelir” Hikayesi ve Kazanan Nasıl Kazanıyor?

Pandemi sonrası insanlar:ın hayatına giren uzaktan çalışma sistemi ve yaşanan psikolojik zorluklar ve Dünya’nın genelinde yaşanan bitmeyen sorunlar insanları. Ek gelir arayışı, sosyal medaya da ki kusursuz hayatlar ve daha az çalışma isteği üçgeninde; Pasif gelir kurtuluş yolu gibi ortaya çıktı.

Yapay zeka tam bu boşluğu doldurmak için en süslü araç olarak öne çıktı. Fakat gerçek kullanıcı deneyimlerine baktığında tablo farklı:

• Yüzlerce içerik üretip neredeyse hiç kazanmayanlar.
• Uygulama yapıp müşteri bulamayanlar
• Aboneliklere para harcayıp zarar edenler.. yani görünmeyen taraf çok daha büyük.

Peki gerçekten para kazananlar ne yapıyor? Burada fark yaratanlar çok net ayrışıyor:

• Spesifik bir problemi çözüyorlar
• Belirli bir kitleye odaklanıyorlar
• AI’ı araç olarak kullanıyorlar, merkez olarak değil.. Yani “AI ile iş kurmak” yerine “işini AI ile büyütmek” daha gerçekçi.

Sonuç: Bu Bir Balon mu?

Kısmen evet, kısmen hayır. Yapay zeka gerçek bir teknoloji ve übüyük bir dönüşüm. Maalesef etrafındaki pazarlama durumu aşırı abartılı ve eksik. Bu bir balon değil, ama içinde ciddi bir hype var.

Yapay zeka ile para kazanmak mümkün. Fakat 2 günde ürün yap, yükle paralar gelsin sende tatile çık keyfine bak asla değil. Gerçek model daha basit ama daha zor;

• Problemi bul,
• Değer üret,
• Süreklilik kur,
• AI burada sadece hızlandırıcı olarak kullan,
• Ve en önemlisi FARKLI ol aynısı kullanma!

Belki de mesele şu; altın arayan olmak mı istiyorsun, yoksa kürek satan mı? Çünkü tarih istatistikler ikincilerin kazandığını gösteriyor.. Sen kalabalığın girdiği kapıdan mı gireceksin, yoksa o kalabalığın neden orada olduğunu anlayanlardan mı olacaksın karar senin. Sabır gösterip okuduğun için teşekkür ederim.